รู้จัก “พื้นที่ชุ่มน้ำ” พลัง ธรรมชาติ ช่วยรับน้ำ ปกป้องระบบนิเวศ สร้าง เศรษฐกิจชุมชน
พื้นที่ชุ่มน้ำ (Wetlands)
ความสำคัญของพื้นที่ชุ่มน้ำ
เชิงนิเวศ : เป็นระบบนิเวศที่มีความอุดมสมบูรณ์มากที่สุดแห่งหนึ่ง เป็นแหล่งความหลากหลายทางชีวภาพของพืชและสัตว์นานาชนิด
เชิงป้องกันภัยพิบัติ : ทำหน้าที่เป็นพื้นที่รับน้ำ ช่วยป้องกันน้ำท่วม และสามารถใช้เป็นแหล่งกักเก็บน้ำ ป้องกันน้ำท่วม ลดการพังทลายของหน้าดิน
เชิงเศรษฐกิจ – สังคม : เป็นแหล่งประกอบอาชีพของชุมชนโดยรอบ เช่น กรณีบึงโขงหลง จังหวัดบึงกาฬ ซึ่งเป็นแหล่งประมงน้ำจืดขนาดใหญ่ที่สุดของชาวบึงกาฬที่สร้างรายได้ให้ชุมชนปีละจำนวนมาก และยังเหมาะสำหรับการเลี้ยงโค กระบือ ด้วยวิธีธรรมชาติ รวมถึงเป็นแหล่งน้ำเพื่อการเกษตร
3 ภารกิจหลักของอนุสัญญาแรมซาร์
- ใช้อย่างชาญฉลาด(Wise use)
ไม่ได้หมายความว่า “ห้ามใช้” พื้นที่ชุ่มน้ำ แต่หมายถึงการใช้ประโยชน์อย่างพอดี มีการวางแผน และไม่ทำลายระบบนิเวศจนเสียสมดุล เพื่อให้คนรุ่นต่อไปยังได้รับประโยชน์เช่นเดียวกับเรา
- ดูแลพื้นที่สำคัญระดับโลก(Ramsar Sites)
ประเทศที่เข้าร่วมอนุสัญญาจะเสนอพื้นที่ชุ่มน้ำสำคัญอย่างน้อยหนึ่งแห่งเข้าสู่ทะเบียนแรมซาร์ไซต์ พร้อมร่วมกันดูแลคุณค่าทางธรรมชาติของพื้นที่นั้น
- ร่วมมือกันข้ามพรมแดน(International Cooperation)
แม่น้ำ สัตว์น้ำ และนกอพยพไม่ได้รู้จักเส้นเขตแดน ประเทศต่าง ๆ จึงต้องแลกเปลี่ยนข้อมูลและร่วมมือกัน โดยเฉพาะพื้นที่ชุ่มน้ำหรือทรัพยากรน้ำที่เชื่อมต่อกัน
พื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระหว่างประเทศของประเทศไทย
ประเทศไทยเข้าร่วมอนุสัญญาแรมซาร์เป็นประเทศลำดับที่ 110 และมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2541 พื้นที่แรกที่ประเทศไทยเสนอขึ้นทะเบียน คือ “พรุควนขี้เสียนในเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลน้อย จังหวัดพัทลุง” ซึ่งเป็นแรมซาร์ไซต์ลำดับที่ 948 ของโลก
- พื้นที่ชุ่มน้ำพรุควนขี้เสียนในเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลน้อยจ.พัทลุง
- พื้นที่ชุ่มน้ำเขตห้ามล่าสัตว์ป่าบึงโขงหลงจ.บึงกาฬ
- พื้นที่ชุ่มน้ำดอนหอยหลอดจ.สมุทรสงคราม
- พื้นชุ่มน้ำปากแม่น้ำกระบี่จ.กระบี่
- พื้นที่ชุ่มน้ำเขตห้ามล่าสัตว์ป่าหนองบงคายจ.เชียงราย
- พื้นที่ชุ่มน้ำเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ(พรุโต๊ะแดง) จ.นราธิวาส
- พื้นที่ชุ่มน้ำอุทยานแห่งชาติแหลมสน-ปากแม่น้ำกระบุรี-ปากคลองกะเปอร์จ.ระนอง
- พื้นที่ชุ่มน้ำอุทยานแห่งชาติหาดเจ้าไหม-เขตห้ามล่าสัตว์ป่าหมู่เกาะลิบง-ปากแม่น้ำตรังจ.ตรัง
- พื้นที่ชุ่มน้ำอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะอ่างทองจ.สุราษฎร์ธานี
- พื้นที่ชุ่มน้ำอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงาจ.พังงา
- พื้นที่ชุ่มน้ำอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยอดจ.ประจวบคีรีขันธ์
- พื้นที่ชุ่มน้ำกุดทิงจ.บึงกาฬ
- พื้นที่ชุ่มน้ำเกาะระ-เกาะพระทองจ.พังงา
- พื้นที่ชุ่มน้ำเกาะกระจ.นครศรีธรรมราช
- พื้นที่ชุ่มน้ำแม่น้ำสงครามตอนล่างจ.นครพนม
- พื้นที่ชุ่มน้ำศูนย์ศึกษาธรรมชาติกองทัพบก(บางปู) เฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา มหาราชินี จ.สมุทรปราการ
